معماری افلاکی

اکسپوی المپیک لندن 2012

نوشـــــــــــته ی : محمد كياني منش (  اتووود )

a

 از دوران باستان که مردم به تماشای نبرد گلادیاتورها اشتیاق نشان می دادند تا به حال، روحیه رقابت و لذت تماشای آن در بین افراد کم که نمی شود هیچ؛ روز به روز با کمک رسانه­ها بیشتر هم می شود. المپیک میعادگاهی است که هر چهار سال یک بار گلادیاتورهای متمدن را از هر کجای این کره­ی خاکی به نقطه­ای فرا می خواند و بستری را برای رقابت در رشته­های مختلف فراهم می آورد. کشور میزبان تمام تلاش خود را می کند تا جذابیت­ها و تسهیلات این اتفاق هیجان انگیز را برای میهمانان- چه ورزشکاران و چه تماشاگران- چندین برابر کند. حضور سازه­های منحصر به فرد در المپیک، این رویداد را به یک اکسپو شبیه می کند، اکسپویی که تنها میزبان المپیک می تواند در آن عرض اندام کند و معماری خود را به رخ تمام دنیا بکشد و باز هم رسانه­ها هستند که در این میان، رقابت در حوزه­ای دیگر را پوشش می دهند. شهر لندن میزبان این دوره­ی المپیک است، شهری که خود دارای جاذبه­های فراوانی است، اما باز هم تمام پتانسیل خود را بکار گرفته تا در این عرصه قدرتمند ظاهر شود.

مشعل المپیک

 مهندسی، ساخت و تولید این مشعل، که حاصل همکاریِ ادوارد باربر و جِی اُسجربی است، مهارت قابل ملاحظه­ای را در طراحی نشان می دهد. نمونه اولیه مشعل المپیک لندن روز 8 ماه ژانویه سال 2011 توسط طراحان آن، پرده برداری شد. این مشعل مثلثی، که از یک آلیاژِ الومینیومی طلایی ساخته شده و 800 میلی متر ارتفاع و 800گرم وزن دارد، 8000 سوراخ مدور را در بدنه­ی خود نشان می دهد که تعداد حاملان مشعل المپیک را یادآوری می کند. این مشعل از یک پوسته­ی درونی و یک پوسته­ی بیرونی تشکیل شده است که یوسیله­ی دوقطعه در هر دو انتها متصل شده­اند و می توان سیستم درونی آتش آن را مشاهده کرد. ادوارد و جی توضیح دادند:" زمانی که ما کوچکتر بودیم، عاشق بازی­های المپیک بودیم، در مقام طراح؛ این یک پروژه­ی کاملا ساده و عالی است، تندیسی برای بازی­ها."

پارک المپیک لندن

 پارک المپیک لندن، یک مجموعه ورزشی است که در شرق لندن و مجاورِ توسعه­های بخش استراتفورد جای دارد. این مکان، دهکده ورزشکاران المپیک و چندین محل برگزاری بازی­ها، شامل استادیوم و مرکز ورزش­های آبی المپیک را در بر دارد. این پارک تحت اشراف آرسلور میتال اُربیت، یک برج دیدبانی و بزرگترین تندیس بریتانیا در حوزه­ی هنرِ عمومی است. پس از بازی­های المپیک، این پارک تحت عنوان پارکِ المپیکِ ملکه الیزابت شناخته خواهد شد. در این پارک قرار بود چهار بنا با نام آرنا وجود داشته باشد، اما پس از بازبینی پلان اصلی که در سال 2006 منتشر شد؛این تعداد به دو کاهش یافت که شامل استادیوم بسکتبال آرنا و هندبالِ آرنا- که به کوپر باکس تغییر نام داد- می باشد. این پارک توسط کنسرسیومی متشکل از EDAW  و برو هاپولد و همکاری با Arup و WS Atkins طراحی شد.

استادیوم بسکتبال آرِنا

آخرین مکانی که برای برگزاری بازی­های المپیک لندن تکمیل شد، استادیوم بسکتبال آرِنا بود، این استادیومِ 12000 نفری، یک سال مانده به آغاز بازی­ها با سرعت زیادی اجرا شد. اقدامات ابتدایی بر روی سایت در اکتبر 2009 و برپا کردنِ سازه­ی 1000 تنی متشکل از قاب­های فولادی، در ماه ماس 2010 آغاز شد. یک حجم چادری از جنس پی. وی. سی، که ماحصل همکاریِ سینکلر نایت مِرز با ویلکینسون اِیر و کی. اس. اس در طراحی است. این رویه­ی طرح دار، بر روی جداره­­ی خارجی حجم کار شده، جایی که این پوست بر روی تمام قاب­های قوس دار کشیده شده. استادیوم آرِنا، میزبان مسابقات بسکتبال و هندبال، و نیز راگبی و بسکتبال با ویلچر، در طول برگزاریِ المپیک و پارا المپیک امسال می باشد. دو سوم از سازه این بنا، پس اتمام بازی­ها، قابل استفاده­ی مجدد هستند؛ زمانی که این بنا بکلی برچیده می شود.

کوپر باکس

کوپر باکس یکی از میزبانان بازی­های المپیک است که قبلا با نام استادیوم هندبال آرِنا شناخته می شد و در پارک المپیک، شرق لندن، استراتفورد قرار دارد و به این دلیل این نام تغییر کرد که در کنار هندبال، این ورزشگاه؛ میزبان ورزش­های مدرن پنجگانه(modern pentathlon) در طول مدت المپیک و همچنین گل بال در پارا المپیک خواهد بود. کوپر باکس 7000 نفر ظرفیت دارد. این ورزشگاه میزبان رقابت­های مقدماتی و یک- چهارم نهایی هندبال است. ساخت این بنا طبق برنامه، اوایل سال 2011 به اتمام رسید و کمتر از بودجه­ی برآورد شده، هزینه بر شد. با یک فضای داخلیِ پر جنب و جوش و رنگارنگ و نیز ظاهر بیرونی با یک لایه مس بازیافت شده، این ساختمان چهره­ای متمایز به خود گرفته است که شبیه جعبه جواهرات شده است. LOCOG و ODA، پلان کوپر باکس را به عنوان یک سازه­ی دائمی به نحوی طراحی کردند تا این بنا با استفاده­های چند منظوره­ی ورزشی در هنگام رقابت­های المپیک و نیز پس از آن تطبیق داده شود.

استادیوم المپیک لندن 2012

ساخت این استادیوم، که در شرق لندن، استنفورد، واقع شده است، در ماه مارس سال 2011 به اتمام رسید. مسیر دو- میدانی، اسکوربوردها و بالا برها قبل از ماه می امسال و تست نهایی آماده شدند. ظرفیت استادیوم 80000 نفر است که پس از اتمام بازی­ها، 55000 صندلیِ قابل برداشت آن؛ حذف می شوند و یک ورزشگاه 25000 نفره را باقی می گذارند.این بنا سه ماه زودتر از برنامه قیلی تکمیل شد و 10 میلیون پوند هم کمتر از برآورد پیشین هزینه در بر داشت. از این طرح در سال 2007 بوسیله­ی HOK sport  پرده برداری شد، که این روزها با نام پوپولوس(populous) شناخته می شوند. راد شیِرد، مدیر ارشد پوپولوس و معمار استادیوم قبل از آغاز بازی­ها می گفت:" ساخت سازگارترین استادیوم المپیک با محیط زیست در جهان، که تنها بیش از صد روز به طول انجامید، در دنیای ساخت و سازهای عظیم، می تواند نشان از حداکثرسرعت ممکن باشد و تکامل آن آغازی بود بر پایان فاز اجراییِ سازه­های بازی­های المپیک لندن. اکنون ما می توانیم تا آماده سازی نهایی روز شماری کنیم و چشم انتظار زمانی باشیم که دنیا این طرح نوآورانه را برای نخستین بار مشاهده می کند."

مرکز ورزش­های آبی المپیک 2012- زاها حدید

این مرکز ورزش­های آبی، در پارک المپیک لندن، یک سال مانده به آغاز بازی­ها، تکمیل شد. شش تخته­ی شیرجه­ی منحنیِ بتنی، مانند زبانه­هایی، در اطراف استخری در انتهای سالن اصلی، زیر یک سقف موج شکل بیرون زده­اند. استخر مسابقه نیز با ظرفیت گنجایش 17500 تماشاچی در هنگام مسابقات، در این سالن قرار گرفته. این استخر و استخر رقابت­های شیرجه در زیر یک سقف فولادی پناه گرفته اند که همگی محصور در سالن اصلی هستند. بازشوهای گلبرگ مانند در سراسر سقف بتنی سالن دوم، جایی که استخر تمرینات واقع شده است، اجازه­ی ورود نور را می دهند. دیوارهای شیشه­ای وسیع امکان دید استخرها در هر دوی سالن­ها را از راهروی ارتباطی فراهم می کند. سومین استخر که باز هم برای تمرینات دیده شده، زیر سایبان­های منحنی پوشش یافته است. بال­های که در هر طرف ساختمان قرار گرفته اند؛ جایگاه استقرار اضافه را تامین می کنند، اما در زمان اتمام بازی­ها، این قسمت حذف خواهد شد.

استادیوم دوچرخه سواریِ لندن

شرکت لندنی معماران هاپکینز، استادیوم دوچرخه سواری یا ولودروم را، که اولین مکان از پنج مکان عمده­ی برگزاری بازی­های المپیک2012، در پارک المپیک شهر لندن است، تکمیل کرده است. این بنا که در شمال پارک المپیک واقع شده، یکی از پایدارترین ساختمان­هاست وشخصیتی آیکونیک دارد. گرایش­های یک معماریِ پایدار در هر جایی که امکان داشته دیده می شود؛ از استفاده از چوب در خود پیست و جداره­ی خارجی، تا تاسیسات صد در صد طبیعیِ سیستم تهویه. سازه­ی سبک وزنِ سقف آن، که با خمش دوبل و شبکه کابلی ایجاد شده، در راستای بازتاب قواره­ی پیست دوچرخه سواری طراحی شده است. 6000 صندلی در اطراف تمام مسیر پیست قرار گرفته و به دو ردیف بالا و پایین توسط سالن شیشه­ای جدا شده اند. 48000 متر مکعب از مواد حفاری شده، تا این بشقاب بزرگ، که بنا در آن نشسته، ایجاد شود. ولودروم لندن 2012، میزبان مسابقات دوچرخه سواریِ روی پیست المپیک و پارا المپیک خواهد بود و همچنین رخت کن­ها، فروشگاه­ها، وورک شاپ و یک سالن با دید به منظره­ی پارک را در خود جای داده است.

برج میتال

بوریس جانسون شهردار لندن، به دنبال یک سازه و اثر هنری برای بزرگداشت بازی­های المپیک و پاراالمپیک لندن یک مسابقه­ی طراحی راه اندازی کرد. در طی یک ملاقات اتفاقی با لاکشمی میتال رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت ArcelorMittal، در نشست انجمن جهانی اقتصادی در داووس در سال 2009، جانسون حمایت مالی این اثر را تامین کرد. ساخت این تندیس بحث برانگیز که 115 متر ارتفاع دارد و توسط آنیش کاپورِ هنرمند و مهندس سازه، سِسیل بالموند، برای پارک المپیک 2012 لندن طراحی شده، قبل از آغاز بازی­ها، پایان یافت. این پروژه با یک واپس زدگی روبرو شد زمانی که نقشه­های اولیه آن در سال 2010 بازگردانده شده بود. بازدید کنندگان وارد آسانسر مرکزی می شوند و از این برج فولادی، که ArcelorMittal Orbit نام دارد، صعود می کنند و به یک عرشه دیدبانی با منظره­ای پانورامیک از شهر می رسند. برای خارج شدن، آنها ترغیب می شوند که از یک پله کان با تعداد 455 پله که بدور قسمت خارجیِ برج پیچیده شده، پایین بروند. در حدود 560 متر از لوله­های قرمز رنگِ فولادی در سازه، و 250 نورافکن رنگی، در شب این تندیس عظیم را درخشان می کنند.

کوکا کولا بیت باکس

معماران لندنی؛ پِرنیلا و آسیف، پاویونی برای پارک المپیک لندن طراحی کردند که مانند یک ابزار موسیقی نواخته می شود، قرار بود دیوارهای چرخش یافته­ی کوکاکولا بیت باکس، با بالشتک­هایی- با یک لایه پلاستیکِ ای تی اف ای- که هم به حرکت و هم به لمس کردن حساس هستند، پوشش یابند. زمانی که بازدید کنندگان به این مکان وارد می شوند و با سازه برخورد می کنند؛ هر بالشتک صدای متفاوتی از خود خارج می کند که از قبل توسط دی جِی بریتانیایی و تهیه کننده، مارک رانسون، از گزیده­ی المپیک اسپورتس ضبط شده است. یک رمپ مارپیچ شما را به سوی پشت پنل­ها و بام هدایت می کند، جایی که یک نمای پانورامیک در انتظار شماست.

سازه­ی آبی یا بلو فِنس

طراحان لندنیِ استدیوی سوپرنیچ، یک سری سازه طراحی کردند که از تخته­های آبی رنگ تشکیل شده است و تمام سایت پارک المپیک لندن را احاطه خواهد کرد. پروژه­ی حصار آبی تلاشی مستقل است با این هدف که نشان دهد چگونه می توان دوباره از تخته­های نازکی که در یک حصار دوازده مایلی برای پارک المپیک بکار برده شده بود- و در حال حاضر حصاری از سیم­های فلزی جای آن را گرفته- در ساخت سازه­های موقتی استفاده کرد. چنین سازه­هایی از فعالیت­هایی الهام گرفته شد که قبل از شروع ساخت و سازها برای  المپیک در این منطقه وجود داشت و سپس حذف شد، مثل بخش آلونک­ها، قایق­ها، مکان نگهداری قایق­ها، امکانات بازی پینگ پونگ و قسمتی که برای دیدن پرندگان در نظر گرفته شده بود. اُلیور وین رایت از اعضای این استدیو می گوید:" این حصار آبی بی پایان، تبدیل به یک نماد سیاسیِ بزرگ در شرق لندن شده است. ما تلاش کردیم تا معانی منفیِ باز تولید را دگرگون کنیم که می تواند ارتباطات محلی را برای بهره برداری از سایت پس از بازی­ها تقویت کند."